06/01/2011 04:58:29 PM
Núi Ba Ông

Ngày xưa người La Ha (1) sống tập trung đông vui ở vùng ven sông Đà. Đất đai La Ha màu mỡ rộng rãi. Ở đấy, ngay ngang chừng những dãy núi cao có cả một cánh đồng rộng, bằng phẳng, hút tầm mắt nhìn. Lại có cả một con suối lớn, nhiều nước để làm ruộng, nhiều cá để tế lễ.

Thời ấy có một bà mẹ La Ha đi rừng gặp một phiến đá nhẵn có in vết chân người khổng lồ. Bà ướm thử chân mình vào vết chân trên đá. Về nhà, bà thụ thai. Khi sinh nở, bà đẻ liền ba người con trai khác thường.

Người thứ nhất vừa lọt lòng mẹ đã chạy ngay đến đõ ong đầu nhà; móc lấy mật ong ăn. Ong xúm lại đốt túi bụi, chú bé vẫn không hay biết gì, bà mẹ đặt tên cho chú là "Chàng ong đốt".

Người thứ hai vừa ra đời thấy nhà cửa nhiều rác rưởi đã gắt ầm lên rằng: "Nhà cửa gì mà không có lấy một cái lỗ nào để quét rác xuống gầm sàn cả". Nói rồi chú với lấy thanh gươm treo trên vách, khoét ngay một lỗ tròn ở sàn. Vì thế chú có tên là "Chàng khoét lỗ".

Người thứ bà còn nóng tính hơn nữa. Chú nhìn bàn thờ tổ, rồi không nói, không rằng, hăm hở chạy tuốt vào rừng sâu. Lát sau, chú bé lôi về một con hổ lớn đã bị chú đâm chết. Chú lột da hổ, trải trước bàn thờ. Lúc đó mới thấy nét mặt chú tươi tỉnh một chút. Chú nói: "Phải thế này mới ra cái bàn thờ họ Quàng nhà ta chứ"(2). Bà mẹ đặt tên chú là "Chàng đâm hổ".

Ong đốt, Khoét lỗ, Đâm hổ lớn lên có sức khỏe và tài trí hơn người, suốt cả vùng La Ha không ai không biết đến tên tuổi.

Năm ấy có lũ giặc tràn đến, lăm le cướp đất người La Ha, ba anh em được dân La Ha bầu lên và giao cho cầm quân đánh giặc. Giặc từ xa đến, hùng mạnh, đông như kiến. Trên đường tiến quân, chúng đã chinh phục rất nhiều mường bản và tới đây bao vây đất La Ha. Giặc đánh rất dữ, nhưng chúng không làm sao lọt vào bờ cõi La Ha được. Chúng gặp phải đội quân dũng cảm, chỉ huy tài giỏi của ba anh em họ Quàng.

Đánh mãi không nổi, giặc bày ra trò xin giảng hòa và đóng quân bên ngoài bờ cõi La Ha, người La Ha bằng lòng. Nhưng lũ giặc đâu phải thật lòng. Chúng là lũ người quỷ quyệt, chờ lúc quân La Ha không phòng bị sẽ đánh úp.

Chúng giả bộ thân thiện, mở tiệc, bày trò chơi vui và mời ba anh em họ Quàng sang dự. Ba anh em cũng phải mở tiệc và mời tướng giặc sang trại mình dự vui. Lúc đầu quân La Ha còn đề phòng cẩn thận. Sau thấy giặc không có hành động gì khác lạ nên dần dần họ cũng cho là giặc thật bụng.

Bọn giặc hèn chỉ chờ có thế. Một lần, chúng bày ra lễ uống rượu cần mừng cơm mới. Ba anh em họ Quàng đến dự rất vui vẻ. Lừa lúc ba chàng say rượu lăn ra ngủ, chúng xô vào chặt đầu cả ba. Ba anh em vùng dậy, một tay nhặt lấy đầu đặt lên cổ, một tay cầm gươm xông vào giết lũ tướng giặc rồi bỏ về. Trên đường về gặp con suối lớn "Nặm Ngàm", họ hỏi: "Suối ơi, đầu lìa cổ còn ghép lại được không". Suối Nặm Ngàm chảy nước mắt trả lời: "Ba chàng anh hùng ơi, con cá ra khỏi suối có sống được không".

Ba anh em lại đi, vẫn một tay giữ lấy đầu cho khỏi rơi, họ gặp con chim khướu bạc đầu (3) và lại hỏi chim. Chim kêu lên thảm thiết nói rằng: Trời đất ơi, tôi đã sống đến bạc cả đầu thế này mà chưa bao giờ thấy đầu lìa cổ lại còn ghép được.

Cuối cùng ba chàng hỏi cánh đồng mới gặt chỉ còn chân rạ. Cánh đồng ủ ê nét mặt trả lời họ: "Cây lúa rời khỏi đất, cây lúa chết. Nhưng đến mùa sau, từ gốc rạ này, hạt lúa lại nảy mầm".

Hiểu ý cánh đồng ba anh em quay trở lại phía đầu bờ cõi La Ha. Họ đứng chụm vào nhau và biến thành ba trái núi lớn. Mỗi trái núi đều thắt cổ bồng, và ngọn núi là một tảng đá lớn hình đầu người. Ba đầu người quay về ba phía như ngày đêm canh giữ cho đất đai La Ha.

Lũ giặc ngoài, phần vì bị anh em họ Quàng giết hết chủ tướng, phần thấy ba chàng hiển linh biến thành ba trái núi sừng sững nên hoảng sợ kéo nhau bỏ chạy.

Ba trái núi ấy ngày nay vẫn còn ở Mường Xại (4) ven bờ sông Đà. Nhân dân các dân tộc vùng này gọi đó là "Núi Ba ông".

(Truyện cổ dân tộc La Ha)

Lê Thảo (sưu tầm và dịch)


--------------------------------

(1) Một dân tộc có ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Nam - Á.
(2) Theo phong tục, những người họ Quàng thờ hổ.
(3) Loại chim khướu có chòm lông trắng, mọc cao lên như cái mào ở đầu.
(4) Nay là xã Mường Xại thuộc huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La


 

 Ý kiến của bạn |   Gửi tin qua E-mail |   Bản để in
Tin liên quan
  • Sự tích cây kim giao (30/12/2010)
  • Cô đào hát với anh học trò khó (10/12/2010)
  • Người hóa dế (03/12/2010)
  • Nàng Ngón Út (26/11/2010)
  • Truyện anh khờ được kiện (19/11/2010)
  • Thần Hổ trong thắng cảnh Hương Sơn (19/11/2010)
  • Khỉ đỏ đít (12/11/2010)
  • Rể trăn (05/11/2010)
  • Cậu bé chăn cừu và cây đa cổ thụ (28/10/2010)
  • Em bé thông minh (18/10/2010)
Các tin khác
  • Sự tích con khỉ (26/10/2018)
  • Chuyện kể: Cái sọt (19/10/2018)
  • Bạn tốt quá (15/10/2018)
  • Ngày xưa… xích lô (12/10/2018)
  • Cây chanh quả vàng (28/09/2018)
  • Vì sao nước biển mặn? (21/09/2018)
  • Ai quan trọng hơn? (14/09/2018)
  • Chàng Lười (07/09/2018)
  • Cỏ và lúa (31/08/2018)
  • Lưỡi dao thần (24/08/2018)

Video

Khai mạc Trại hè Việt Nam 2018
Cây táo thần
Sự tích ngày và đêm
Sự tích hoa dạ lan hương
Cô bé quàng khăn đỏ
Sự tích dây khoai lang
Truyền thuyết hoa mào gà
Sự tích con khỉ
Chuyện kể: Cái sọt
Bạn tốt quá
Ngày xưa… xích lô
Cây chanh quả vàng
Vì sao nước biển mặn?
Thắng cảnh bạn thích nhất?
Vịnh Hạ Long
Phong Nha - kẻ Bàng
Cát Bà
Đảo Phú Quốc
Fanxipang