22/10/2020 04:21:00 PM
Thủ phủ “ròng rọc na” Chi Lăng

Với hơn 15 nghìn ha diện tích, cây na đang là thế mạnh vùng ải Chi Lăng (huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn), hình thành nên vùng sản xuất hàng hóa lớn nhất của tỉnh.

 Huyện Chi Lăng có khoảng 15 nghìn ha diện tích trồng na. Na là mặt hàng nông sản chủ lực mang lại hiệu quả kinh tế cao cho địa phương này.

Cây na theo chân người Tày, người Nùng ngạo nghễ vươn trên đỉnh núi, chạy dài tít tắp trong những thung lũng nên việc bà con nơi đây chế tạo ra hàng nghìn chiếc ròng rọc để vận chuyển na đã giảm tải sức lao động và đưa mặt hàng này đến thị trường nhanh nhất.

THỦ PHỦ NA MIỀN BẮC

Từ Rằm tháng Bảy đến nay, khắp thị trường Hà Nội tràn ngập na Chi Lăng. Na Chi Lăng được các bà nội trợ bàn tán nhiều trên mạng xã hội, các diễn đàn, í ới đặt mua với các mỹ từ “na ngon nhất Vịnh Bắc Bộ”, “núi đá hiểm trở cho quả na ngon nức nở”… Tất cả thôi thúc chúng tôi về Chi Lăng để khám phá nơi được mệnh danh là “thủ phủ na của miền Bắc”.

Từ Hà Nội, ngược quốc lộ 1A, đến cầu Chi Lăng thuộc thị trấn Đồng Mỏ đã thấy ven đường một khung cảnh nhộn nhịp khác thường. Từng đoàn người tấp nập gánh, gồng, gùi từng sọt na khoảng 30 kg từ các ròng rọc ven đường xuống các đại lý, rồi tỏa về chợ na Đồng Bành bán cho thương lái.

Được biết, cây na bén duyên trên vùng ải Chi Lăng này từ những năm 60 của thế kỷ trước, do những người dân Bắc Giang đi vùng kinh tế mới mang lên trồng. Hợp thổ nhưỡng, khí hậu, cây na trồng ở đây cho quả to, vỏ mỏng, ít hạt, thịt dày, vị ngọt đậm, mùi thơm đặc trưng và chất lượng tốt hơn trồng ở các địa phương khác.

Đinh Văn Tú, người dân tộc Tày ở thị trấn Chi Lăng người mướt mải mồ hôi, đỡ từng sọt na từ ròng rọc trên núi cao xuống rồi lựa quả na chín nhất, ngon nhất mời khách. Giữa cái nắng Thu, vị thơm ngọt của trái na như ngấm vào từng tế bào làm ta quên đi cái mệt nhọc sau một chặng đường xa.

 Việc sáng chế ra chiếc ròng rọc đã giảm thiểu thời gian vận chuyển na. Thông thường, mỗi sọt na vận chuyển từ đỉnh núi xuống bằng ròng rọc chỉ mất khoảng 2 phút.

Đinh Văn Tú rất tự hào nói nhiều về hệ thống ròng rọc na ở quê mình. Cả vùng đá Chi Lăng này có đến hàng nghìn cái ròng ròng để vận chuyển na. Thông thường, những vạt na trên núi sẽ được bà con thu hái rồi đóng vào sọt, lắp vào ròng rọc chuyển xuống chân núi. Tú bảo: “Cách đây 15 năm, khi bà con chưa chế ròng rọc để vận chuyển thì mùa thu hoạch na vất vả lắm. Chúng tôi mất cả ngày trời chỉ để gùi, cõng từng sọt na xuống núi, không chỉ quả na bị trầy xước, dập nát, mà cả người gùi xuống cũng rất nguy hiểm. Đã có nhiều trường hợp thương tâm khi gùi na rơi từ trên núi xuống”.

Quan sát cái ròng rọc chuyển na nhà Tú, thấy quả là sáng tạo của bà con nông dân nơi đây. Chỉ cần hai cái vành xe máy đã cũ, được đóng cố định ở hai điểm là đỉnh núi và chân núi và khoảng 500m dây thép nối kín vào hai vành xe máy là có thể vận chuyển từ trên đỉnh núi xuống hàng tấn na mỗi ngày. Tú cho biết thêm, mỗi chiếc ròng rọc từ công mua nguyên vật liệu đến lắp đặt mất khoảng 10 triệu đồng và có thể dùng trong vòng 10 năm.

Cạnh ròng rọc na nhà Tú là hệ thống ròng rọc na nhà chị Nguyễn Thị Thơm. Nhà chị Thơm vừa trồng 2,7 ha na trên núi, vừa mở đại lý thu mua na của bà con rồi bán lại cho thương lái. Chị Thơm bảo rằng: “Năm nay ít mưa, na được mùa quả, được mùi hương và cả vị ngọt đậm đà hơn các mùa trước. Đầu mùa, tôi thu mua của bà con từ 40 – 60 nghìn/kg loại quả to đẹp. Thời điểm này, tôi thu mua từ 20 – 30 nghìn/kg. Nhà tôi thu mua không kịp đơn đặt hàng của thương lái”.

 Cây na trồng ở Chi Lăng cho quả to, có vị ngọt thơm đặc biệt, được thị trường trong nước ưa chuộng.

ĐƯA NA CHI LĂNG ĐẾN VỚI NGƯỜI TIÊU DÙNG

Đi dọc quốc lộ 1A đến thị trấn Đồng Bành, chúng tôi bắt gặp quang cảnh huyên náo của khu chợ buôn bán na lớn nhất miền Bắc. Từng đoàn người từ các xã Bắc Thủy, Bằng Hữu, Bằng Mạc, Chiến Thắng, Gia Lộc, Hòa Bình, Hữu Kiên, Lâm Sơn, Mai Sao, Quan Sơn, Vân Thủy, Y Tịch… đổ về chợ na Đồng Bành bán cho thương lái. Chị Nguyễn Thị Lụa, một người buôn na ở Đồng Bành cho biết, mỗi ngày có khoảng 50 tấn na được giao dịch thành công ở chợ này.

Theo ông Vi Nông Trường - Phó Chủ tịch UBND huyện Chi Lăng, chợ na rộng 1 ha này được hình thành từ năm 2017 để giúp bà con và thương lái giao dịch an toàn, tránh tai nạn giao thông khi buôn bán ở dọc quốc lộ 1A như trước đây. Ông Trường cho biết thêm, song song với việc hình thành chợ na, huyện Chi Lăng và tỉnh Lạng Sơn đã thường xuyên phối hợp tổ chức các hội chợ quảng bá thương hiệu na Chi Lăng đến người tiêu dùng khắp các tỉnh thành phía Bắc.

 Mỗi ngày có khoảng 50 tấn na tập kết ở chợ Đồng Bành, được thương lái thu mua đi tiêu thụ khắp miền Bắc.

Trăn trở về thương hiệu na Chi Lăng được quảng bá rộng rãi hơn đến khách hàng trong và ngoài nước, anh Hoàng Văn Chức, một hộ dân trồng na ở thị trấn Đồng Mỏ cho rằng: “Thời gian thu hoạch và na chín rất nhanh, chỉ trong vòng 1 tuần. Nếu các cơ quan chức năng kêu gọi nghiên cứu phương pháp có thể bảo quản na lâu hơn, hoặc chế biến thành những mặt hàng như nước ép thì sẽ nâng cao giá trị của quả na. Người nông dân Chi Lăng chúng tôi cũng khát khao vị na ngọt thơm quê mình có thể lên máy bay đến được với khách hàng châu Âu, châu Mỹ giống như quả vải ở Bắc Giang”.

Huyện Chi Lăng là địa phương có diện tích trồng na tập trung lớn nhất cả nước với trên 1.550 ha, sản lượng đạt 15.500 tấn/năm, giá trị thành tiền đạt hơn 460 tỷ đồng. Cây na đã và đang đảm bảo đời sống dân sinh cho hơn 300 hộ dân chủ yếu là dân tộc Tày, Nùng trong huyện và bài toán để thương hiệu na Chi Lăng vươn ra quốc tế đang được địa phương này tìm lời giải đáp trong một tương lai gần.

Long Vũ

 Ý kiến của bạn |   Gửi tin qua E-mail |   Bản để in
Tin liên quan
Các tin khác

Video

Khai mạc Trại hè Việt Nam 2018
Nghệ sỹ Nhân dân Đinh Bằng Phi - Người “giữ lửa” nghệ thuật hát bội
Ga Đà Lạt - nhà ga xe lửa đẹp nhất Đông Dương
Hà Nội 1010 năm: Thủ đô anh hùng - Từ thành phố vì hòa bình đến thành phố sáng tạo
Khu dự trữ sinh quyển Mũi Cà Mau
Khu dự trữ sinh quyển thế giới Kiên Giang
Khu dự trữ sinh quyển thế giới Đồng Nai
Khu dự trữ sinh quyển thế giới Langbiang
Cù lao Chàm - Hòn ngọc giữa biển Đông
Thắng cảnh bạn thích nhất?
Vịnh Hạ Long
Phong Nha - kẻ Bàng
Cát Bà
Đảo Phú Quốc
Fanxipang