26/03/2020 03:57:00 PM
Lạ lẫm trà lam

Lam là cách thức con người cho thức ăn vào ống của các loại cây họ tre rồi nướng lên cho chín. Thức ăn lam vừa tiện dụng vừa thơm ngon vì mùi vị của thức ăn quyện với mùi vị ống lam. Cư dân miền núi nào cũng có những món ăn lam, nhưng trà lam ngon nhất thì tôi mới thấy ở người Dao áo dài ở xã Cao Bồ, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang.

 

Ông Bàn Văn Oỏng, người Dao áo dài ở thôn Khuổi Luông, xã Cao Bồ, đã ngoại thất tuần mà vẫn minh mẫn, tráng kiện. Ông vui vẻ mời tôi lên nhà sàn uống chén trà lam. Ông lấy ống trà lam từ gác bếp xuống, những miếng trà được tách ra như những đồng tiền xu có dính lớp áo trắng của ống nứa được cho vào chiếc ấm đất đã dùng có đến cả chục năm nay nên bám đầy cao trà. Ông đun ấm nước từ nguồn mạch ngầm trên núi dẫn về nhà, pha trà ngay bên bếp lửa đặt giữa nhà.

Chén trà rót ra nhuốm màu đỏ sậm của thời gian mà rất sáng, hương thơm của trà quyện với hương tươi nguyên của ống lam tạo nên vị ngọt mát thanh khiết rất sảng khoái. Đặc biệt, uống chén trà lam tôi còn ngửi được mùi khói bếp, vị thuần của giống trà shan tuyết cổ thụ ngọt, để lại dư vị tròn đầy, kéo dài.

 

Theo ông Oỏng, người dân tộc Dao áo dài ở đây có cách làm trà lam đã tồn tại rất lâu đời. Trà hái về được rải xuống sàn nhà cho mát và héo. Tiếp đến, cho trà vào chảo gang sao đều tay trên ngọn lửa vừa phải để trà héo dần, hết nước, chín sau đó đổ trà ra nia, quạt cho nguội, vò bằng tay rồi đắp đống ủ trong khoảng bốn giờ. Chọn ống tre, nứa, giang… còn tươi, dài chừng 20 - 30cm, từ từ nhồi trà vào ống, vừa nhồi vừa lấy cái que tre nén cho trà cuộn chặt trong ống. Đốt một đống lửa thật đượm, đặt chiếc kiềng sắt giữa đống lửa, để những ống trà lam lên kiềng rồi xoay đều tay để nướng ống trà. Khi thấy mùi thơm của trà từ ống lam tỏa ra là xong khâu sấy. Từng ống trà lam được lấy lá chuối hoặc cơm nếp nút kín rồi gác lên gác bếp để dùng dần.

Đây là loại trà phổ nhĩ sống, càng để lâu càng quý, hương càng thơm, nước càng sậm, vị càng đượm. Trà lam có hương vị đặc trưng nồng đượm như mật mía của trà phổ nhĩ, lại hợp với hương thơm và vị ngọt, mát của ống tre, nứa, giang…

 

Ông Jaroslaw Tochiku, nhà nghiên cứu trà người Ba Lan, khi sang xã Cao Bồ, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang nghiên cứu và trải nghiệm làm trà, thưởng thức trà đã thốt lên rằng: “Ấn tượng nhất với tôi là trà lam. Cách làm độc đáo, hương, vị trà ngon. Đây là một loại trà đặc sản cần quảng bá”.

Trong sách “Nam dược thần hiệu” (1761) của Tuệ Tĩnh có ghi: “Trúc hoàng: Phấn trong thân cây nứa, vị ngọt, tính hàn, không độc, hòa tạng phủ, trừ phong, trấn tĩnh tâm thần, chữa trẻ con bị kinh giản, trúng đàm, không nói được, công hiệu rõ rệt. Có tên là thiên trúc hoàng, ở trong ruột nứa, hoặc trắng như phấn hoặc vàng như đất, người ta chẻ nứa ra thường thấy có”. Như vậy, trà lam vừa là loại trà ngon vừa là vị thuốc quý.

Người có công quảng bá đặc sản này phải kể đến ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty cổ phần 7P - chủ thương hiệu Song Hỷ trà. Từ năm 2015, với đam mê phục hồi những loại trà đặc sản của người Việt Nam, ông Tuấn đã cất công lên Vị Xuyên tìm hiểu, đặt hàng rồi đưa những ống trà lam hạ sơn về giới thiệu với những người yêu trà ở TP.HCM, Hà Nội rồi dần dần là Trung Quốc, Canada, Pháp… Ông Tuấn cho biết: “Giá một ống trà lam 200gr trên thị trường hiện dao động từ 250.000 đồng/ống đến 800.000 đồng/ống. Trà lam thuộc dòng trà phổ nhĩ nên càng để lâu càng có giá, giá tăng trung bình 10%/năm”.

Thuộc quần thể dãy núi cao Tây Côn Lĩnh cao 2.419m so với mực nước biển, xã Cao Bồ, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang nằm ở độ cao hơn 1.200m đến 1.530m so với mực nước biển. Cả 11 thôn của xã Cao Bồ đều có trà shan tuyết cổ thụ, diện tích lên đến gần 1.000ha. Có cây trà vòng gốc bằng một người ôm mới kín, nhiều cây có đường kính từ 50 - 80cm, cao từ 15 - 20m, tán rộng từ 3 - 5m, ước từ cả trăm tuổi đến cả ngàn tuổi.

Lá trà to, dài, búp trà to như ngọn rau muống. Nhiều búp trà ở gần thân cây to như ngọn một đọt măng với những lá nách vạm vỡ. Thân trà sừng sững vươn lên tận mây xanh, rêu xanh, địa y phủ kín gốc… Cùng một lúc 4 - 5 người trèo lên cây trà hái thoải mái. Nhiều cành trà vươn xa quá, không với tới, người ta phải dùng dao quắm phạt cả cành trà xuống mà hái.

Kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học về vùng trà Cao Bồ đã xác định: vùng trà Cao Bồ nằm trong khu vực thủy tổ của giống trà tự nhiên trên thế giới.


Hàn Mainongthonviet.com.vn

 Ý kiến của bạn |   Gửi tin qua E-mail |   Bản để in
Tin liên quan
  • Mắm chiên (19/03/2020)
  • Bánh dân gian của đồng bào Chăm (17/03/2020)
  • Độc đáo món lá sắn xào của người Cơ Tu (13/03/2020)
  • Mộc mạc cà chua quê mình.... (11/03/2020)
  • Ngọt ngào cá nục hấp (05/03/2020)
  • Bê chao Mộc Châu (03/03/2020)
  • Thịt treo xào cải nương của đồng bào Tây Bắc (29/02/2020)
  • Bánh dày ngũ sắc của người Tày (27/02/2020)
  • Vịt nướng ống lam - Món ăn đặc sắc của người Thái ở tỉnh Sơn La (25/02/2020)
  • Mướp rắn trộn (21/02/2020)
Các tin khác
  • Bún bò Nam Bộ (14/07/2020)
  • Canh cá lóc nấu khế (07/07/2020)
  • Bánh giò, ăn một lần để nhớ (02/07/2020)
  • Cá lăng om chuối đậu (30/06/2020)
  • Chè nếp (27/06/2020)
  • Nhớ món canh tôm rau đắng (23/06/2020)
  • Dân dã bánh dày buổi sớm mai (18/06/2020)
  • Bún vịt của người Tày ở Hà Giang (16/06/2020)
  • Thơm ngon gỏi mít non (11/06/2020)
  • Tôm bạc nướng lá chuối xiêm (09/06/2020)

Video

Khai mạc Trại hè Việt Nam 2018
Áo dài: Biểu tượng văn hóa gắn với hình tượng phụ nữ Việt Nam
Canh cá lóc nấu khế
Sức sống của làng nghề làm đồ chơi trung thu truyền thống
Bún bò Nam Bộ
Độc đáo “xó pẹ” của phụ nữ Hà Nhì
Về thăm làng nghề lụa Tân Châu
Gốm Phù Lãng - Vẻ đẹp mang tên “hồn quê”
Lễ hội Ok Om Bok - sức mạnh kì diệu của Thần Mặt trăng
Muối Cồn Cù chắt chiu từ vị mặn của biển
Lễ hội Nghinh Ông đình Thần Thắng Tam - Nét đặc sắc trong văn hóa ngư dân biển
Độc đáo thuyền thúng Phú Mỹ
Thắng cảnh bạn thích nhất?
Vịnh Hạ Long
Phong Nha - kẻ Bàng
Cát Bà
Đảo Phú Quốc
Fanxipang