|
Giai thoại Việt Nam
|
|
| Thứ năm, 31/12/2009, 08:13:00 AM | | | | | | Ý kiến của bạn | Gửi tin qua E-mail | Bản để in | | | | Có viên Án sát tỉnh Kiến An, xuất thân tiến sỹ, thơ Nôm nổi tiếng khắp vùng. Nhưng tính ông ta lại hay nóng nảy thô bạo. Trên bàn giấy lúc nào cũng để một con sấu đá. Con sấu đá người ta tặng ông để làm cái chặn giấy, nhưng ông ta thì lại dùng vào việc khác. Mỗi lúc hỏi kiện quan Án thường cầm con sấu đá đập chan chát xuống bàn để ra oai. Không những thế, quan Án còn quát tháo om sòm, rồi trợn mắt mắng nhiếc người ta đủ điều. Đôi khi còn tát tai người ta như thầy đồ đánh học trò vậy.
Tuy nhiên, ông ta lại là ông quan rất thanh liêm, xử kiện công minh chính trực. Song dầu sao, dân chúng vẫn không ưa cái lối xét xử thô bạo như vậy.
Một buổi sáng kia, lính canh thấy có tờ giấy dán ở cổng dinh, liền bóc vào trình quan. Đó là một bài thơ bát cú:
Án sát gì…
Miệng thì ư ử, mắt thì giương
Tát tai Tổng lý sao không nghĩ?
Xích tử triều đình dạ chẳng thương
Hỏi kiện lờ mờ giương mắt ếch
Án từ phê chữ dáng đuôi lươn
Nào là tổng lý ta đâu tá?
Xỏ khố khênh ra trả sứ đường.
Biết là sĩ phu địa phương làm thơ xỏ, quan Án tức lắm. Nhưng khác hẳn lúc xử kiện, ông ta vẫn cứ bình tĩnh như thường, không tỏ vẻ nóng nảy gì cả. Ông sai lấy một tờ giấy y hệt tờ kia, rồi cũng hoạ lại một bài bát cú theo nguyên vận.
Án sát Kiến An…
Gặp tuần hoa nở cánh hồng giương
Đù cha Tổng lý sao không nghĩ?
Xích tử triều đình dạ vẫn thương
Trộm cướp bỏ tù giương mắt ếch
Gian nan đòn đánh tuốt da lươn
Nếu còn có tráng quay đầu lại
Có bữa căng thây giữa sảnh đường.
Quan án sát sai lính dán cả hai bài thơ hai bên cổng dinh. Khách qua đường đều xúm lại xem. Ai cũng cho quan Án là người có tài và cư xử phải lễ. Rồi từ đó mọi người cũng hiểu và đỡ oán ghét ông ta.
(Theo Thi thoại –Văn học)
| | | |
|
|
|
|
|
| | | Giai thoại về vua Lê Thánh Tông | | | Nhân dịp đầu Xuân, Vua Lê Thánh Tông ngự thăm nhà Thái Học (Văn Miếu) lúc về ghé qua chùa Ngọc Hồ ở thôn Thanh Ngô gần đấy.
| | |
| | | Khoảng đời nhà Mạc, ở Hải Dương có hai người bạn ở gần làng nhau: Phạm Trấn ở làng Lâm Kiều và Ðỗ Uông ở làng Ðoàn Lâm.
| | |
| | | Lê Nại, người làng Mộ Trạch, huyện Ðường An (nay là huyện Bình Giang) tỉnh Hải Dương, học giỏi, đỗ đến Trạng nguyên đời Lê Uy Mục (1505), làm quan đến Hữu thị lang, tước Ðạo trạch bá.
| | |
| | | Nhân dịp đầu năm mới, Vua Lê Thánh Tông ăn mặc giả làm thường dân ra phố chơi để xem xét tình hình dân chúng. | | |
| | | Cô đầu V, người huyện Bình Lục (Hà Nam), lúc gần luống tuổi bỏ nghề, về quê lấy một người chồng làm ruộng. Nhờ siêng năng, cần cù, vợ chồng dựng được một cái nhà ba gian. Ở căn giữa bên cạnh bàn thờ người mẹ nuôi của cô, tức là bà trùm nhà cô hát ngày xưa. Trước bàn thờ cô có treo một câu đối Nôm. Bấy giờ trong làng không còn mấy ai nhớ đến nghề cũ của cô.
| | |
|
|
|
| | | Bài ca trù khích lệ anh hùng | | | Khoảng cuối năm Quý Tỵ, Tự Đức thứ 36 (1883) tại làng Sơn Lộ (tục gọi làng So) thuộc phủ Quốc Oai, tỉnh Sơn Tây (nay là Hà Nội), xuất hiện một tay hiệt kiệt gọi là Tư So. Tư So vốn là phòng binh tại tỉnh thành, sau khi Sơn Tây thất thủ (cuộc kháng chiến chống Pháp của tỉnh Tây Sơn do Hoàng Tá Viêm lãnh đạo) các tướng lĩnh tản mát mỗi người một nơi, Tư So cùng với một người bạn lính tên Vùng (quê làng Thượng Ốc) chạy về làng Sơn Lộ.
| | |
| | | Vũ Hữu (1437–1530) là một nhà toán học người Việt, và cũng là một danh thần dưới triều đại Lê Thánh Tông, Lê Hiến Tông. Ông còn được coi là nhà toán học đầu tiên của Việt Nam.
| | |
| | | Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888), người huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định, đỗ tú tài năm 1843, vì bị mù nên lui về dạy học. Ông là một nhà thơ lớn, tác giả của truyện Lục Vân Tiên, Ngư tiều vấn đáp y thuật và nhiều bài văn tế nổi tiếng giàu lòng yêu nước thương dân.
| | |
| | | Giáp Hải (1507 – 1586) quê làng Dinh Kế, huyện Phượng Nhân (nay thuộc tỉnh Bắc Giang) là người có tài văn học, giỏi việc bang giao, đỗ trạng nguyên năm 1538, sau được dân thờ làm thành hoàng, vẫn gọi là Trạng Kế.
| | |
| | | Dưới thời Pháp thuộc, có hai thầy giáo kia dạy ở một trường trung học: Việc dạy ít được quan tâm, các thầy thường ngày chỉ khích bác, trêu chọc nhau. Một người dạy chữ hán, một người dạy chữ Pháp. Ai cũng bảo môn mình là hơn, song chung qui ai cũng quan tâm đến sinh hoạt tổ chức hơn là chuyên môn nghiệp vụ. | | |
| | | Mẹ Nguyễn Bỉnh Khiêm là bà Nhữ Thị Thục, vốn tinh thông tướng số, đồng thời cũng luôn luôn nuôi khát vọng ngông cuồng. Bà ưng làm Hoàng hậu hay Hoàng Thái hậu. Sinh con trai là Nguyễn Bỉnh Khiêm, bà ao ước sau này con sẽ làm vua. Trong quá trình dạy dỗ, từ khi cậu Khiêm mới hai ba tuổi, bà đã truyền cái ước mơ ấy cho con rồi.
| | |
| | | Lúc còn hàn vi, Nguyễn Khuyến rất nghèo, mặc dù đã nổi tiếng có tài văn chương, ai cũng chắc là ông sẽ đỗ nghè, đỗ cống nay mai. Nhưng lúc này thì vẫn là túng kiết! Sắp sửa đi thi, ông đành tìm đến nhà người bạn để vay tiền lộ phí. | | |
| | | Cho con cái kết hôn với nhau | | | Chuyện kể rằng dưới triều Lê, ở một xã kia thuộc huyện Nam Chân (nay là Nam Trực, tỉnh Nam Định), có một học trò vì cảnh nghèo đói cô đơn mà bị nhiều người khinh bỉ, nhất là những bọn tai to mặt lớn trong làng. Hễ anh nói ra câu gì là bị bọn chúng gạt đi ngay, cho là nhảm nhí, không đúng lẽ, không đáng để lọt tai. Anh chỉ còn có cách sống thui thủi trong lều tranh vách đất của mình, đêm ngày lo học. Đến kỳ thi, anh cũng bí mật lần mò ra đi, nhờ sự hảo tâm của khách đi đường để đến được chỗ giật giải tranh lèo với chúng bạn. Kết quả, anh đỗ cao, rồi ra làm quan, lên đến chức tham chính.
| | |
| | | Trăng soi bốn vách chi gieo sầu | | | Có lần vua Tự Đức ra đầu đề cho các quan làm thơ. Nhà vua nêu quy tắc rất nghiệt ngã... | | |
| | | Dư luận truyền rằng Tự Đức là một người con thờ mẹ rất có hiếu, có lẽ xưa nay trong lịch sử Việt Nam không có ai sánh kịp. | | |
| | | Hà Tông Quyền nổi tiếng là thần đồng. Ông rất chăm đọc sách. Người sau viết truyện ông đã ghi một sự thực về tinh thần học tập của ông là “dạ tĩnh thường văn độc thư thanh” (đêm lặng thường nghe tiếng đọc sách). | | |
| | | Xưa có một ông quan đỗ hương cống (Cử nhân) thường hay lên mặt ta đây hay chữ không ai bằng. | | |
|
|
|
|