Xin hỏi:

(1) Người kế thừa tài sản - hàng thứ nhất, chỉ có Ba tôi và Cô tôi thôi có đúng không?

(2) Nếu chẳng may Ba tôi và Cô tôi, 1 trong 2 người chết thì phân nửa tài sản ấy thuộc về ai? ( Ba tôi có 1 vợ và 2 con, Cô tôi có 5 người con, chồng chết).

(3) Căn nhà đó do Ba và Mẹ tôi sau khi lấy nhau đã gom góp xây cất 2 lần, phụng dưỡng Bà nội tôi. Cô tôi ở riêng, hoàn toàn không đoái hoài gì đến 2 việc trên. Vậy khi chia tài sản Ba tôi có được hưởng quyền lợi gì hơn Cô tôi không?

(4) Bà nội tôi chết cách nay năm rưỡi, nhà bỏ trống. Nếu Ba tôi cho thuê (không mua bán, cầm cố…) có được không? Chính quyền địa phương đã phân xử căn nhà đó do Ba tôi đứng chủ hộ, vì Cô tôi không có tên trong Hộ Khẩu. Vậy tiền thuê nhà sẽ không đưa cho Cô tôi. Nếu Cô tôi không đồng ý, thưa kiện thì Ba tôi có vi phạm pháp luật không?

Trả lời:

1. Người thừa kế tài sản:

Theo quy định của Bộ Luật Dân sự hiện hành (BLDS), ông bà nội của bạn mất đi không để lại di chúc thì di sản để lại cho các con được chia thừa kế theo pháp luật. Hàng thừa kế thứ nhất gồm có: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. Như vậy, ba và cô của bạn là người cùng hàng thừa kế thứ nhất và được hưởng phần thừa kế bằng nhau (điểm a khoản 1 Điều 676 BLDS).

2. Phân chia di sản thừa kế khi một trong những người cùng hàng thừa kế chết:

Nếu ba bạn hoặc cô bạn không may một người chết cùng, chết trước hoặc chết sau bà nội bạn thì di sản thừa kế sẽ được chia theo một trong hai trường hợp sau đây:

Trường hợp 1:

Người chết cùng hoặc trước thời điểm với bà nội bạn chết: di sản thừa kế của bà nội bạn sẽ được chia đều cho những người cùng hàng thừa kế thứ nhất. Phần thừa kế của người chết sẽ thuộc về con của người này (Điều 677 BLDS), có nghĩa là, nếu ba bạn chết thì phần di sản đáng lẽ ba bạn được hưởng sẽ thuộc về các con của ông. Nếu cô bạn chết thì phần di sản đáng lẽ cô bạn được hưởng sẽ thuộc về các con của bà.

Trường hợp 2:

Người chết sau thời điểm với bà nội bạn chết: di sản thừa kế của bà nội bạn sẽ được chia đều cho những người con gồm bố bạn và cô bạn sau khi bà nội bạn chết. Nếu bố bạn chết đi, di sản thừa kế của bố bạn sẽ thuộc về vợ và các con của ông. Nếu cô bạn chết, di sản thừa kế của cô bạn sẽ thuộc về các con của bà (Điều 676 BLDS).

3. Quyền lợi của người có công sức đóng góp đối với di sản thừa kế:

Căn nhà đó trước đây do ba mẹ bạn gom góp xây cất nhưng chủ sở hữu ngôi nhà là bà nội bạn, sau khi bà mất, ngôi nhà đó được chia đều cho các đồng thừa kế gồm có ba và cô bạn, nếu ba mẹ bạn chứng minh được đã xây cất hai lần, thì theo quy định tại khoản 9 Điều 683 BLDS ngoài phần chia di sản thừa kế ba mẹ bạn được hưởng thêm phần đã có công đóng góp bảo quản di sản. Trường hợp ba mẹ bạn không chứng minh được đã có công đóng góp trong việc xây cất ngôi nhà thì ba bạn chỉ được hưởng thừa kế ngang bằng với cô bạn.

4. Việc phân chia lợi nhuận khai thác trên di sản thừa kế:

Hiện nay bà bạn mất đi, ba bạn đương nhiên là chủ hộ nhưng việc trở thành chủ hộ không liên quan đến chủ sỡ hữu ngôi nhà, một nửa ngôi nhà ấy là di sản thừa kế  thuộc quyền sở hữu của cô bạn. Trường hợp ba bạn đem ngôi nhà cho thuê không vi phạm pháp luật, tuy nhiên khi cho thuê phải có sự đồng ý của cô bạn, tiền thuê nhà là hoa lợi phát sinh từ ngôi nhà phải được chia đều cho người cô (Điều 222 BLDS). Nếu không có sự đồng ý của cô bạn về việc ba bạn cho thuê ngôi nhà cũng như không chia tiền thuê nhà, cô bạn có thể khởi kiện, toà án sẽ buộc ba bạn trả lại cho cô bạn tiền thuê nhà.

Văn phòng Luật sư NHQuang và Cộng sự
B23, Khu Biệt thự Trung Hòa – Nhân Chính, Thanh Xuân, Hà Nội