Hỏi: Ba mẹ tôi ở Việt Nam cùng 3 người con, chỉ một mình tôi đang sống ở nước ngoài. Ba tôi đứng tên giấy tờ nhà. Nay ba tôi mất không lập di chúc, hiện nay em tôi có làm sổ hồng mẹ tôi đứng tên nhưng trên sổ có ghi phần của ba tôi chưa khai nhận di sản...
Xin hỏi:
- Nếu làm thủ tục khai nhận di sản phần của ba tôi cho các con, đối với tôi đang ở nước ngoài thì tôi phải làm thế nào trong 2 trường hợp: nhận di sản hoặc không nhận di sản?
- Trường hợp chúng tôi chưa khai nhận di sản phần của ba tôi đến khi sau này mẹ tôi mất, nếu mẹ tôi cũng không lập di chúc thì lúc đó các con sẽ làm thủ tục khai nhận di sản của cả ba và mẹ tôi được không? Sau đó tôi ở nước ngoài sẽ làm thủ tục từ chối nhận di sản và để các em ở Việt Nam làm thủ tục cùng đứng tên được không?
- Nếu bây giờ tôi có thể làm thủ tục từ chối nhận di sản của cả ba và mẹ ở nước ngoài theo mẫu ở VN hay tự tôi viết và Đại sứ quán VN sẽ xác nhận chữ ký của tôi như vậy được không? Ngoài ra tôi có phải làm giấy ủy quyền cho mẹ tôi hay 1 trong các em nữa không?
Xin chân thành cảm ơn!
Trả lời:
1. Trường hợp bạn muốn nhận di sản thừa kế của ba bạn thì phải khai nhận di sản. Hiện tại bạn đang ở nước ngoài không thể về Việt Nam để tiến hành thủ tục khai nhận di sản thừa kế thì bạn có thể lập giấy ủy quyền cho người khác tại cơ quan lãnh sự của Việt Nam tại nước ngoài để người đó nhân danh, thay mặt bạn tiến hành thủ tục.
Trường hợp bạn không nhận di sản, thì bạn phải lập văn bản từ chối nhận di sản thừa kế đúng thời hạn luật định và bạn chỉ cần gửi văn bản từ chối này về Việt Nam cho những đồng thừa kế, mà không cần phải lập giấy ủy quyền cho người khác để tiến hành thủ tục khai nhận di sản thừa kế. Việc từ chối nhận di sản phải được tiến hành trong vòng 6 tháng, kể từ ngày mở thừa kế (ngày người để lại di sản chết). Sau 6 tháng kể từ ngày mở thừa kế nếu bạn không có từ chối nhận di sản thì được coi là đồng ý nhận thừa kế (Điều 642 Bộ luật Dân sự 2005).
2. Theo quy định của pháp luật dân sự, kể từ thời điểm mở thừa kế (thời điểm người để lại di sản chết) thì những người thừa kế của người để lại di sản phải tiến hành thủ tục khai nhận di sản thừa kế theo quy định của pháp luật.
Pháp luật Việt Nam hiện hành không quy định trong thời hạn bao lâu phải tiến hành thủ tục khai nhận di sản thừa kế, nên các bạn vẫn có thể đồng thời tiến hành thủ tục khai nhận di sản thừa kế của cả cha, mẹ các bạn cùng một lúc. Tuy nhiên các bạn cần lưu ý, thời hiệu khởi kiện để người thừa kế yêu cầu chia di sản, xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế (Điều 645 Bộ luật Dân sự 2005). Khi có văn bản từ chối nhận di sản của bạn thì các em của bạn tiến hành thủ tục khai nhận di sản thừa kế theo luật định.
3. Hiện nay pháp luật không có quy định mẫu văn bản bắt buộc áp dụng cho việc từ chối nhận di sản. Việc lập văn bản từ chối nhận di sản thừa kế có thể tiến hành tại Việt Nam hoặc cơ quan lãnh sự Việt Nam tại nước ngoài. Khi bạn từ chối nhận di sản thì không phải làm giấy ủy quyền để khai nhận di sản nữa.
Văn phòng Luật sư NHQuang và Cộng sự
B23, Khu Biệt thự Trung Hòa – Nhân Chính,
Thanh Xuân, Hà Nội